La Rúa de Petín, 1922

 

Después de 16 años de existencia de "Ourense no Tempo", por fin subo una fotografía de A Rúa; y no es por falta de ganas, sino porque no había caído ninguna en mis manos. Hasta ahora hablé de ella en dos ocasiones, pero no llegó a salir en imagen..

Hoy, gracias a una de esas publicaciones que nuestros paisanos en la diáspora editaban para mantener, de alguna manera, el contacto con su tierra, podemos ver esta imagen del puente romano de Petín.

Salió publicado en la Revista del Centro Gallego de Uruguay en el año 1922. Por si os gusta lo que hace la I.A. con estas viejas imágenes, ahí os dejo su versión.

 

A Emprendedora por Enrique Gonzalez Murga

OR-568. Aunque no se vea bien, el vehículo cubría la linea A Rua - Viana. y por matricula nos vamos al año 1925

Afortunadamente, cada vez é máis habitual que os meus artigos sexan lidos por quen ten máis datos ca min para amplialos e axustalos á realidade, é o caso da colaboración que hoxe vos traio da man de Enrique Gonzalez Murga. Grazas a el poderemos coñecer máis detalles dunha empresa que no seu tempo foi unha das máis antigas e activas de Galicia "A Emprendedora"

Óla, permítame que me dirixa a vostede para mellorar unha información antiga que publicou no seu blog “Ourense no tempo”, no que se refire á empresa de transportes “A Emprendedora”. Son un descendente directo do seu fundador, e por tanto, coñezo de primeira man cando se creou a empresa e cal foi a súa evolución e desenvolvemento ata que se vendeu.

Así de maneira resumida, direille que a súa andaina comezou polos primeiros anos do século XX con carruaxes e coches de cabalos e con algunha plataforma de tracción animal, para despois incorporar vehículos de motor, sendo unha das empresas máis antigas do sector do transporte existente na Comunidade Autónoma de Galicia. Foi unha das primeiras empresas que incorporou as marcas alemás de vehículos Henschelsl, Krupp, a inglesa Leyland, as italianas Alfa Romeo e Fiat , as americanas Chevrolet, Ford, Dodge e Boique así como as españolas Hispano Suíza, Barreiros e Pegaso.

Aínda se conserva no álbum familiar algunha fotografía na que aparece nos talleres da emprendedora un mecánico alemán que viñera a arranxar os motores das marcas alemás, e que cando comezou a guerra civil española , segundo dicía o meu avó Aurelio, colleu medo e largouse a Alemaña. Tamén posuían unha berlina Hispano Suíza que era toda unha xoia da automoción da época. Sinalar que nos seus talleres estivo a montar un motor o ilustre ourensán Eduardo Barreiros.

 Nesta foto aparece o meu avó no centro e á esquerda un mecánico alemán con corbata que veu á Rúa a reparar os motores alemáns que tiña a empresa.

Naqueles anos 30 e 40 aos que fai alusión no seu artigo, a empresa tiña unha importante frota de camións e autobuses que daban servizo a máis de 80 nucleos de poboación dos concello do Bolo, A Veiga, Viana do Bolo, A Gudiña, Vilariño , chegando nun principio a liña regular de viaxeiros ata O Barco e Verín, da que despois, con respecto a esta última,  fíxose cargo a empresa Guerra desde Viana a Verín. En todos os nucleos había unha importante poboación, pois aínda non comezaran os fluxos emigratorios a outras partes de España e Europa, converténdose os vehículos da empresa como os únicos medios de transporte para a mobilidade daquelas persoas. Tamén distribuía o correo e a paquetería, e os camións transportaban cemento e outros materiais para a construción da liña férrea Zamora-A Coruña e para a construción das presas de Prada e o Bao, así  como tamén trasportaban viño e uvas das máis importantes bodegas da comarca como as Bodegas Losada, Eiroa etc,, por  distintos puntos de Galicia. En todo o traxecto da linea regular  existían garaxes na Rua, Alto de Cobelo, A Veiga e Viana do Bolo.  Durante a guerra civil española foron requisados algúns dos vehículos da empresa, dos que a maior parte deles non foron recuperados.

OR-903, la empresa no dudaba en colaborar con las fiestas patronales y 

sus vehículos siempre estaban dispuestos para el desfile de San Cristobal en A Rúa

Finalmente sinalarlle, que a empresa de coches mixtos aos que se refire no seu artigo foi adquirida a finais da década dos 60 coa compra das empresas de “feira,” empresa “Sarmiento” e empresa “Luciano”, ampliándose de maneira significativa  o recorrido concesional e aumentando o numero de unidades utiles para este tipo de transporte  ás provincias de Ourense, Lugo , Zamora, e a comarca do Bierzo..

Nos últimos tempos, a empresa contaba cun autobús urbano para facer o servizo entre a Rúa e Petin, ademais de ofrecer o transporte de traballadores ás centrais hidroeléctricas da zona e o transporte escolar aos concellos da súa influencia. Ata o momento da venda da empresa, principios dos anos 90

Espero que lle quedara claro, aínda que sexa con catro pinceladas, a historia da empresa “A Emprendedora” ata finais dos anos 60. 

Atentamente, Enrique González Murga e familia

 Por si fora poco enviarme o texto e os datos que fan esta entrada Enrique envioume os poucos dias toda unha coleccion de fotografias da empresa, que vos mostro para voso deleite. 

En proximos dias subire mais fotografias da empresa

Grazas Enrique

Crónica negra Ourensana "El accidente del bus escolar de A Rúa"

La manifestación a su paso por Progreso

 Fotógrafo Desconocido, posiblemente Enrique Reza

Circa 1977
LVPJ1977000444
Manifestación civica en abril del 77
Papel fotográfico,  Archivo personal de Luis Vitajman

  Detalles:    A las dos y media de la tarde del miércoles 20 de abril de 1977 un autobús escolar en el que viajaban niños de entre los once y quince años cayó por un terraplén  de unos 60 metros en el término municipal de La Rúa Orense.

       Doce niños y el conductor del vehículo resultaron muertos y otros veintiuno heridos.

    La antigüedad del vehículo (mas de veinte años) y el estado lamentable que presentaban las carreteras gallegas en aquellos años aumentaron el dolor de toda la ciudadanía, dando lugar a varias manifestaciones, la mas concurrida fue la organizada casi de manera espontanea  por las chicas del instituto Femenino de enseñanza media (hoy Otero Pedrayo, ) a la que pertenece la imagen. 
     
    Fue en la nacional 120 Logroño a Vigo km 509. muy cerca ya de la Rúa, el autobús OR-3141 transportaba 33 niños.

   La política de concentraciones escolares de aquellas tan discutida azuzó el debate, dado que ese mismo año se había decidido el cierre del grupo de Vilamartin obligando a los niños a realizar a diario ese aunque corto, peligroso desplazamiento. Incluso se realizaba un viaje a medio día para que los niños pudieran comer a diario en sus casas. Precisamente en ese desplazamiento de medio día se produjo el fatídico suceso.

La provincia de Ourense por desgracia sufrió bastantes mas siniestros de autobuses escolares, pero este que fue de los primeros quedo marcado en el recuerdo de todos.