viernes, 5 de marzo de 2021

Ourensan@s Inmortales XIII, Ramón Gutierrez Parada, por Samuel Diz

   Esta semana os hable de este Ourensano polifacético, músico compositor, profesor, barbero, inventor, y no se cuantas cosas mas. El motivo fue la recuperación hecha por el guitarrista Samuel Diz de tres de sus composiciones. Al mismo tiempo, Samuel profundizo en la biografía de este caballero (abuelo de mi profesor del Instituto Paulino Izquierdo).

  Hoy aprovecho los nuevos datos que el me aporta para trasmitirlos, y así recordar a este ourensano Inmortal. 

      RaMón Gutierrez Parada

(Ourense, 1874-1945)

     Estos datos se pueden leer al final de los tres videos de Samuel.  "Ata hai unhas décadas as barberías galegas foron destacados centros sociaís e musicaís que tiveron a guitarra e outros instrumentos de pletro, como a bandurra ou a mandolina, como centro de atención. Neste contexto situamos o musico e barbeiro, Ramón, quen en 1898 abriría na rúa ourensá de Santo Domingo o seu salón barberia. La Nueva Luz.

Descendente dunha familia de labregos, ignoramos cales foron os inicios ca guitarra de Ramón. O Pasaodobre Flores de España publicado en Italia en 1912 é a primeira composicion que o relaciona co instrumento. Inclue o pe unah aclaración tecnica que nos leva ao Nuevo Metodo para Guitarra (Madrid 1843) de Dionisio Aguado; poderiamos pensar  así que foi un dos recursoso pedagoxicos na formación do noso Guitarrista -barbeiro.

 Na procura dunha solida formación musical, Gutierrez Parada realizou estudos de harmonia e composición na academia de musica de San Sebastián. Foi profesor na Escola Normal de Ourense, onde coincidiu con Vicente Risco, e  o seu contacto co mundo literario estreitouse ao ingresar na Real Academia de Escritores Gallegos Laureados. En 1916, durante os Xogos Florais de Pontevedra, recibiu unha Mención pola súa composición m´sical unha festa n-o pimar, publicandose un fragmento da partitutra na revista Vida Gallega 15 de marzo de 1919. 

Foi un asiduo dos concursos de composición. O primeiro recoñecemento documentado chegoulle dende Milan, cando en abril de 1912 recibiu o Diploma de I grado por unaha Gavotta para mandolina (ou violin) e piano no concurso convocado por el periodico musical Il Pietro. A partitura dseria publicada no exemplar de novembre de 1914, xunto a unhas liñas biograficas e fotografía do noso Guitarrista - barbeiro.

  Sabemos que a convocatoria, Gutiérrez Parada presentou outras obras que non foron premiadas, coma o psodobre Flores de España, no que podemos imaxinar as trompetas, clarinetes tubas e percusión dunha bande de música no interior da guitarra. A partitutra foi publicada polo propio editor de Il Pietro, Alessandro Vizarri, cara a finais de 1912 na primeira serie de albums da Biblioteca do Chitarrista. Quedaria no ar confirmar a autoria do valse para duas mandolinas e guitarra Nueva Luz, presentado a concurso, tituto que nos leva a pensar que poderia ser outra obra de Gutiérrez ainda no atopada e catalogada.

O segundo video publicado por Samuel Diz, Preludio num 5 para guitarra adicado a un posible discipulo Alfredo Lopez Fernandez, asinada en Ourense o 15 de Agosto de 1934.
O terceiro da serie recolle a jota Viva Aragón do mestre Gutiérrez Parada


En estos días subiré estos vídeos de Youtube con las tres composiciones de Gutiérrez Parada en la sección de vídeos del blog, al final de la pagina.


jueves, 4 de marzo de 2021

En 1895, negocios y desgracias

     Misión imposible es la de intentar contentar a todos los lectores del blog, son de muy variadas edades, ideas e intereses.  Por ello es que procuro tocar temas tan diferentes, personajes, edificios, son los mas vistos, pero aunque coincida sobre todo en el tema personajes, no olvidéis que conocer el ambiente en que estos se movían suele ser muy conveniente para entender sus actos. 
    Hoy en lugar de fotografías os traigo dos anuncios de prensa que no tienen desperdicio. 
 El primero de un local conocido y reconocido, ¿o no?.
  El Café La Unión, ya ha visitado el blog en mas ocasiones, de la mano de su propietario, José Rodriguez Santos, hombre generoso y enamorado de la música, lo que le llevó a colaborar de manera crucial en la existencia del Orfeón "Unión" Orensana. El caso es que según el anuncio en aquel año de 1895 estaría en el 17 de la calle Pereira (dato que ya no nos despista porque todos sabemos que era como se llamaba la actual Avda. de Pontevedra, así como tampoco nos llama la atención ver que lo sitúa en: La Huerta del Concejo, que como sabemos era uno de los nombres anteriores de los jardinillos de Concepción Arenal, ¡ay!, perdón, hoy son del Obispo Cesáreo....). cuando nosotros lo situábamos en el edificio del Hotel Barcelona, (ese que esta empaquetado esperando que sus dueños decidan: que fin darle, tal vez se ahorrarían dolores de cabeza si lo devolvieran a la ciudad para su habilitación como centro de cultura????., no me pidáis que lo razone que no quiero tocar temas políticos. pero allí un archivo fotográfico de Ourense quedaría, excelente no os parece?????). Intentad no leer los paréntesis, son "cosas raras" que se me ocurren. Os decía que no lo ubico en el 17 mas bien esperaba que el anuncio hablara del 11 o el 13, pero..., ¿quizás un cambio de ubicación??, el 17 creo recordar que tuvo que "caer" para que la calle cogiera la misma linea ya que en esa zona había un retranqueo importante. Habrá que estudiarlo.
 Otro dato de ese anuncio es el de ponernos en la pista de los gustos de nuestros tatarabuelos, "Gaseosa de Frambuesa, Zarzaparrilla y Grosella, ¿a que sabe eso???.  Comían de 11 a 12 de la mañana y cenaban de 19 a 20, horarios europeos de verdad, ¿en que momento nos maleamos????. Y en el tema bebidas de graduación, nada de ginebra y ron, Burdeos, Jerez y Champagne.  Sabían vivir.... (al menos los clientes del Unión....)

Este otro negocio aparentemente es poco conocido, pero si os fijáis en la dirección rápidamente la asociareis con el almacén principal de Don Celso Ferro uno de los mas afamados almacenistas de la ciudad.  Au L`ouvre,  Bonne Marche eran otras de sus enseñas. Pero hoy no es el señor Ferro el objeto de mis notas, sino su predecesor, Eladio Gutierrez, quien llevaba camino de ser uno de los mas altos proceres de la ciudad cuando por causas totalmente desconocidas decidió terminar con su vida en su casa de Mende, en el año 1892, 5 febrero, (al menos llevaba 12 años en los negocios). Solo a modo de especulación, como causa, me atrevería a citar las económicas, ya que las únicas notas que encuentro sobre el en prensa hablan de los continuos robos que sufría de mercancía. Eran unos años muy complicados, inundaciones, mala cosecha, hambre, y eso hacia que mucha gente normalmente trabajadora y cumplidora se viera abocada a ganarse la vida de cualquier manera, fue así como los ferrocarriles se veían a diario asaltados por rateros y bandas que "retiraban" la mercancía, sin dejar rastro, abrían el paquete, quitaban parte y cerraban, las sospechas sobre los vigilantes eran una constante, pero...... El problema es que al ir los paquetes cerrados el destinatario no se daba cuenta hasta que los comparaba con la factura y al reclamar a la casa esta le aseguraba que la mercancía había salido de fabrica. En un solo día denuncio el robo de telas por valor de 2500 reales, (al cambio unos cuantos miles de euros...)
   Bueno dejemos el tema, después de ese luctuoso hecho, la viuda e hijo, intentaron reponerse y desde luego que por lo que vemos en el anuncio llevaban buenas ideas, añadieron al comercio un Salón exclusivo en el que los clientes recibían un trato exquisito y personalizado.
   Poco tiempo después se produjo el traspaso a Celso Ferro, no se los motivos..... 
   

miércoles, 3 de marzo de 2021

Recuperando música Ourensana, "Gutierrez Parada por Samuel Diz".

   

Ramón Gutierrez Parada en 1914

     En Ourense parece que no somos mucho de ensalzar lo nuestro, nos gusta saber que lo tenemos o lo hemos hecho, pero poco mas. Yo soy de los que piensan que el trabajo bien hecho debe ser recompensado, y si bien frecuentemente económicamente ha sido y es complicado, si deberíamos preocuparnos de hacerlo al menos con el reconocimiento y el recuerdo; con esa finalidad nació mi sección de Inmortales. porque ¿que es la inmortalidad? sino el que te recuerden a pesar del paso del tiempo.

  Hoy no voy a recordaros a un inmortal, que también, si no que quiero agradecer a un amigo virtuoso de la guitarra los esfuerzos que hace por recuperar la historia de la música y regalarnos el que podamos escuchar obras que de otra manera irremediablemente caerían en el olvido.

  Samuel Diz,  nos presenta su ultimo proyecto de investigación "Músicas ineditas en casas literarias", que pone en valor obras de artistas como el Ourensano Ramón Gutierrez Parada, en este enlace tenéis una de las entradas que yo le dedique. Clic al enlace. Por añadidura el marco escogido para tocar la música de este Ourensano ha sido la casa museo de Vicente Risco en Allariz, (Risco y Gutierrez  Parada compartieron aulas por ser profesores de la escuela Normal de maestros), y la guinda es la guitarra utilizada, facsímil de la otra propiedad de Federico Garcia Lorca.

     Y Aquí la presentación del propio Samuel a uno de sus vídeos.

Samuel Diz.

Músicas inéditas en casas literarias é un proxecto de investigación, interpretación e divulgación do patrimonio musical galego para guitarra, inédito ou pouco coñecido. Unha produción de Poliédrica® e Samuel Diz, ao abeiro do Fondo de Proxectos Culturais Xacobeo 2021. #aCulturaSegue​​.

Unha interpretación do pasodobre "Flores de España" do guitarrista e compositor ourensán Ramón Gutiérrez Parada (1874-1945), partitura publicada na histórica revista italiana "Il Plettro" en 1912. Esta gravación foi realizada na Casa-Museo Vicente Risco (Allariz) cunha copia facsímile da guitarra orixinal de Federico García Lorca (José Ortega, ca.1906) conservada na Casa-Museo Huerta de San Vicente (Granada). Investigación e interpretación musical: Samuel Diz Revisión lingüística: Yolanda Castaño Vídeo: Beatriz Fontán Son: Isaac Palacín © Poliédrica 2020

Si no se abre el vídeo deberéis hacer clic en el enlace.

En caso de que aun no hayáis visitado la casa de Risco en Allariz, en el vídeo tenéis imágenes de un paseo que Samuel se dio por ella. Aunque os recomiendo que la recorráis  en persona, se siente la presencia de nuestro escritor...


martes, 2 de marzo de 2021

Coches en la Iglesia de los Jesuitas

    Hace un par de semanas os comentaba el hobbye que mi pandilla y yo teníamos por nuestros 12 años aprox. que no era otro que poner los pies para que nos los pisaran los coches que pasaban por delante de la iglesia de Santa Eufemia. Como tengo lectores de todas las edades un grupo bastante numeroso me comenta que no recuerda trafico por esa calle, y de haberlo que seria incomodo. 

   Aquí tenéis la prueba de que lo había, no niego que prefiero que sea peatonal, pero con orden si que se podía circular e incluso aparcar como queda demostrado en la foto de Augusto Pacheco, yo la dataría entorno a la época precisamente que os comento de los "atropellos" de nuestros pies.  Por cierto, no digo que lo probéis, pero tampoco es tan peligroso. (o por lo menos entre aquel grupo nunca hubo bajas)..   

lunes, 1 de marzo de 2021

De pesca .....

  No, no voy a hablaros hoy de viejas artes de pesca ni de famosos pescantines de la provincia, "que los hubo y muy buenos".  Hoy me limitare a enseñaros esta fotografía que me llamo la atención, y mas de uno al verla pensara ¿que hacen esos locos???.

   Solo recordaros que hubo un tiempo en el que un nutrido grupo de familias ourensanas vivían de la pesca, principalmente con artes de engaño, pero la caña e incluso las redes también hacían su papel, hoy los embalses ya se sabe.....